Hoe maak je een schoolgebouw uit 1968 geschikt voor het onderwijs van nu? Voor deze basisschool onderzocht Sax Architecten hoe een introvert en gesloten gebouw kon transformeren tot een open, flexibele en multifunctionele leeromgeving.
Ruimte voor onderwijs van nu
Het bestaande gebouw is een typisch voorbeeld van de lokalen-gangschool: lange gangen met daaraan afzonderlijke klaslokalen. Een structuur die goed paste bij het klassikale onderwijs van toen, maar minder aansluit bij de huidige onderwijspraktijk, waarin leerwerkpleinen, ontmoeting, samenwerking en bewegend leren een belangrijke rol spelen.
Het uitgangspunt was nadrukkelijk om zoveel mogelijk van het bestaande schoolgebouw te hergebruiken. De oorspronkelijke lichte gangwanden maken het relatief eenvoudig om de indeling aan te passen aan de eisen van deze tijd. Door de later toegevoegde gymzaal te verwijderen, ontstaat ruimte voor een nieuwe centrale plek in het hart van de school. Een nieuwe kap maakt hier een royale, flexibele en multifunctionele ruimte mogelijk, met het leerwerkplein als centraal element.
Ook de betekenis van de gangen verandert. Waar ze voorheen vooral verkeersruimten waren, worden ze onderdeel van de leeromgeving. De harde grens tussen gang en klaslokaal verdwijnt en maakt plaats voor een rijke variatie aan plekken: open en beschut, groot en kleinschalig, individueel en gezamenlijk. Zo ontstaat ruimte voor verschillende vormen van leren en ontmoeten, vaak gelijktijdig en zonder dat alles van elkaar hoeft te worden afgesloten.
Buiten wordt onderdeel van de leeromgeving. Vanuit zowel de klaslokalen als de centrale ruimte zijn er open verbindingen met het buitenterrein. Een deel van de buitenruimte wordt overkapt, waardoor ook daar verschillende manieren van leren, spelen en ontmoeten mogelijk worden.
De transformatie gaat daarmee verder dan een nieuwe indeling. Het gebouw krijgt een andere manier van functioneren: van een verzameling afzonderlijke lokalen naar een samenhangende omgeving waarin ruimte wordt gedeeld. Tegelijkertijd biedt het ontwerp plaats aan BSO en kinderopvang, met een eigen entree en buitenruimte, terwijl gemeenschappelijk gebruik mogelijk blijft waar dat gewenst is. Ook de technische installaties worden vernieuwd en het gebouw energetisch verbeterd.
Deze studie laat zien dat veel bestaande schoolgebouwen uit de jaren zestig nog een bruikbare basis bieden voor het onderwijs van vandaag. Door niet het gebouw als probleem te zien, maar de bestaande structuur als vertrekpunt te nemen, kan met relatief gerichte ingrepen een nieuwe, toekomstgerichte leeromgeving ontstaan: veel ruimte voor iedereen, in plaats van alles apart.
Op zoek naar een architect die in een ontwerp het goede behoudt en het nieuwe werkbaar maakt?
Of wil je gewoon meer weten over dit project?